محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود
415
تحفه خانى ( فارسى )
و غيرذلك نفع بليغ دارد و گرسنگى بسيار و نافع است زيرا كه اينها همه سبب تحريك حرارت غريزيست و فم معده بروغن زيبق و يا سوسن و نرگس بايد چرب كرد زيرا كه در چرب كردن و ماليدن بامثال اين روغنها نفع بسيارست و گاه سبب حدوث فواق استفراغات كثيره است و متعاقب استفراغات مىباشد مثل قى و اسهال و اين بسيار خطير است زيرا كه سبب يبوست و جفاف است و ازين تشنج خشك حاصل مىشود و ازين از جمله . . . مهلكه است و خلاصى ازين ورطه بسيار مشكل و اگر علاج برتر مىشود باشياء رطبه است و از اشربه و اغذيه و بالجمله علاج او خوردن جلابست هر صباح از گلاب و لعاب اسبغول و لعاب دانه بهى و روغن بادام شيرين و يا روغن بنفشه بادام از هركدام كه موجود شود ده درم و نبات يا قند سفيد ده درم مجموع ترتيب داده به آب سرد بايد داد و غذا ماء الشعير و يا برف و يا يخ سرد كرده بايد داد و روغن بادام درو بايد آميخت و يا شربت خشخاش و يا شربت بنفشه از هر يك ده درم و يا غذا كدوى تر در ماء الشعير پخته بايد داد و بر معده از موم روغن معمول به آب كدوى تر ضماد بايد كرد و يا به آب برگ هميشهبهار كه مراد بحى العالم اوست و لعاب خطمى و كتيرا درين موم روغن بايد آميخت و يا با روغن كدو بايد ساخت و موم صافى و اين فواق بدترين اقسام ديگر است . [ 162 ] مقاله در بيان بطلان و نقصان شهوت غذا كه از جمله امراض رديه معده است و ببايد دانست كه بطلان اشتها و نقصان او بواسطه سوء المزاج حاره است كه موجب سستى معده شده است و علامت او عطش شديد است و تنفر از اغذيه